«Στο τέλος θα θυμόμαστε, όχι τα λόγια των εχθρών μας, αλλά, την σιωπή των φίλων μας»
«Το ποιο επικίνδυνο από όλα τα ηθικά διλήμματα είναι όταν, είμαστε υποχρεωμένοι να κρύβουμε την αλήθεια για να βοηθήσουμε την αλήθεια να νικήσει»
ΝΑΥΑΡΧΟΣ Χρήστος Λυμπέρης - Οι εκβιασμοί των ΗΠΑ για το Αιγαίο


Ναύαρχος Λυμπέρης : Βίωσα τίς πιέσεις τῶν ΗΠΑ τό 1996 γιά μή ἐπέκταση τῶν χωρικῶν μας ὑδάτων


ΤΟΥ ΝΑΥΑΡΧΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΥΜΠΕΡΗ

ΟΤΑΝ μιά χώρα αυξάνει την στρατιωτική ισχύ της, απειλεί καί εισβάλλει σέ γειτονικές χώρες, εκβιάζει τους συμμάχους μέ κινήσεις γεωστρατηγικού προσανατολισμού της, παραβιάζει τό διεθνές δίκαιο, επενδύει στον θρησκευτικό φανατισμό καί έχει έλλειμμα δημοκρατικών ελευθεριών στό εσωτερικό της, τότε γίνεται επικίνδυνη γιά τήν σταθερότητα καί ασφάλεια.

Αυτή είναι ή σημερινή Τουρκία.

Διεκδικεί ό,τι αυτή θεωρεί νόμιμο μέ απειλή χρήσης βίας ή καί χρήση αυτής. Προκειμένου νά αλλάξει τήν ισορροπία όπως αύτη καθιερώθηκε μέ τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 προσανατολίζει τήν στρατηγική της προς τήν θάλασσα, αντιλαμβάνεται τήν ανάγκη ναυτικής ισχύος προκειμένου νά ικανοποιήσει τόν στόχο αναδείξεως της ως Περιφερειακής Δυνάμεως.

Στό τέλος του ψυχρού πολέμου, αφού ήδη είχε καρπωθεί πολιτική καί οικονομική υποστήριξη άπό τό ΝΑΤΟ καί συμμαχικές χώρες, έχει έτοιμο, μεγαλόπνοο ναυτικό πρόγραμμα (ναυτικές βάσεις στην Αν. Μεσόγειο, πολεμική βιομηχανία, συστήματα C4I, ναυπήγηση πλοίων). Ή αποστολή του Τούρκικου Π.Ν έχει προσανατολισθεί στην απόκτηση θαλασσίου, ελέγχου στό Αιγαίο καί τήν Ανατολική Μεσόγειο.

Ό ελληνικός στόλος άξιοποιών εις τό μεγιστον τά μέσα πού του διαθέτει η πατρίς καί στηριζόμενος στην υψηλή έπαγγελματικότητα καί τό ηθικό του προσωπικού, σήμερα αρνείται μέ επιτυχία τήν απόκτηση του θαλασσίου ελέγχου στό Αιγαίο καί στην Ανατολική Μεσόγειο άπό τό Τουρκικό ναυτικό. Στην αποστολή του αυτή συνεπικουρείται, υποστηρίζεται άπό τήν Π. Αεροπορία.

Στην παρούσα συγκυρία είναι παρούσα η αεροναυτική ισχύς της χώρας στην ανατολική Μεσόγειο, κάτι που η πολιτική ηγεσία δέν προέκρινε ως στόχο εθνικής στρατηγικής ασφάλειας στό παρελθόν παρά τίς είσηγήσεις/προειδοποιήσεις τής στρατιωτικής ηγεσίας.

Συγκεκριμένα:

Αρχές Ιανουαρίου 1988 έγραφα προς τόν Πρωθυπουργό ως Αρχηγός Στόλου:

«...Ή Τουρκία δείχνει έντονο ενδιαφέρον γιά ισχυρή ναυτική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο. Μέχρις σήμερα εμείς απουσιάζουμε άπό τήν περιοχή. Είμεθα αναγκασμένοι νά αναπνέουμε άπό τό Αιγαίο καί τήν Αν. Μεσόγειο».

Σέ αναφορά μου προς τόν υπουργό άμυνας, 5 ΦΕΒ 1988, σημείωνα:

«Ή Τουρκία εξελίσσεται προοδευτικά σέ μεγάλη ναυτική δύναμη τής Μεσογείου. Η Ελλάδα αναγκαστικά μόνο μέσα άπό άεροναυτική ισορροπία εξασφαλίζει τά συμφέροντα της»

Τέλος στίς 7.11.1994 μέ γραπτή αναφορά μου προς τήν πολιτική ηγεσία σημείωνα:

«.. .Ή εφαρμογή του Δικαίου θαλάσσης δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες εθνικής ασφαλείας. Τό ΕΜΠΑΕ πρέπει νά βλέπει καί σενάρια μέ κορμό τά ενδεχόμενα εφαρμογής άπό πλευράς μας του Δικαίου Θαλάσσης καθώς καί αποτροπής Τουρκικών αυθαιρεσιών μονομερώς σέ βάρος μας».

Στό επικίνδυνο διεθνές περιβάλλον που ζούμε η απειλή του πολέμου δέν έχει αποκλεισθεί. Ό θεός Άρης έχει πετάξει άπό τόν Όλυμπο στην Ά. Μεσόγειο. Απειλούνται ζωτικά συμφέροντα τή\ης Ελλάδας καί καλούμεθα νά επιδείξουμε σοφία, ήτοι σύνεση, σωφροσύνη καί τόλμη. Τό πέλαγος τών διεθνών σχέσεων πού έχουμε νά διαπλεύσουμε είναι ταραγμένο πλήρες κινδύνων καί απροόπτων.

Η πρωτοβουλία τής Γερμανίας -αποκλιμάκωση καί διάλογος μεταξύ Ελλάδας καί Τουρκίας καλοδεχούμενη, άλλα δέν έχει εξασφαλίσει ένα moratotium αυτοσυγκράτησης. Ή Άγκυρα συνεχίζει τήν επιθετική της ρητορική καί τίς προκλητικές ενέργειες (σεισμογραφικές έρευνες, παραβιάσεις έθνικού χώρου, απειλές).

Μέ άπλά λόγια η γερμανική πρόταση υπολείπεται καί τής ασπιρίνης.

Οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις νοσούν άπό επιθετική ίωση μέ αφετηρία τήν Άγκυρα καί η ουσία εντοπίζεται στην θεραπεία τής νόσου. Επειδή δέ ή ίωση αυτή προσβάλλει καί τήν Ευρώπη, η όποια προσπάθεια αναχαίτισης της ξεπερνά τήν Αθήνα καί εμπίπτει στον χώρο καί τής Ευρωπαϊκής ασφαλείας.

Η Δύση μέχρι τώρα ικανοποιητο άπό τήν πολιτική κατευνασμού τής Τουρκίας αποσπώντας ελληνικές παραχωρήσεις.

Ή Ελλάδα υπήρξε τό θύμα της ψυχροπολεμικής λογικής του ΝΑΤΟ.

Η πολιτική κατευνασμού δέν συγκράτησε τήν Τουρκική επιθετικότητα, τήν ενεθάρρυνε. Ό Τουρκικός ιμπεριαλισμός έχει ανάψει πολλές φωτιές / έστίες στην περιοχή μας, όπως Αιγαίο-Κύπρος, Συρία, Ιράκ, Λιβύη, καί πολύ φοβάμαι καί στον Λίβανο.

Ή ηγεσία τής Ε.Ε. κατανοώντας τίς διαστάσεις τοΰ προβλήματος (γεωπολιτική, γεωοικονομική, γεωπολιτισμική) καί τό βάθος αυτών, καλείται νά διαμορφώσει τήν αρχιτεκτονική ασφαλείας γιά τήν Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης τής Μέσης Ανατολής καί Βόρειας Αφρικής. Ή Ελλάδα στον σχεδιασμό αυτό θά πρέπει νά είναι παρούσα καί νά διεκδικήσει τήν κεντρικότητα του ρόλου της.

Εκτιμάται ότι ή Γερμανία μπορεί νά προσφέρει σημαντικά στην Ελληνοτουρκική προσέγγιση σκεπτόμενη μέ τήν ιδιότητα τής Προεδρίας τής ΕΕ καί όχι ως Βερολίνο.

Η γερμανική πρόταση θά πρέπει νά αποτυπώνει τό ευρωπαϊκό πρότυπο στην επίλυση ζητημάτων οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, διότι ή Ελλάδα είναι κράτος μέλος τής ΕΕ, όχι μία έξωευρωπαϊκή χώρα, η δέ Τουρκία επιδιώκει ανάπτυξη ευρωτουρκικών σχέσεων.

Μέ προβληματίζει ή στάση του ΓΓ / ΝΑΤΟ, περιορισμένη η συμμετοχή του στην διαχείριση του προβλήματος.

Γιατί;

Η στάση του είναι περίεργη σέ μιά συγκυρία όπου στον χώρο ευθύνης του ΝΑΤΟ υπάρχουν σημαντικές εξελίξεις καί ενδημεί ό κίνδυνος στρατιωτικής εμπλοκής δύο συμμάχων. Μήπως έφτασε τό τέλος του παρόντος σχήματος δόμησης, λειτουργίας καί αποστολής του; Νομίζω ότι αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα γιά περαιτέρω βάσανο.

Ό διάλογος έφ' όσον αρχίσει, θά γίνει σέ ένα βεβαρημένο περιβάλλον μέ προκαταλήψεις καί καχυποψίες. Θά λειτουργήσει θετικά νά προηγηθεί moratorium τo όποιο θά επιτρέψει καλύτερη προετοιμασία καί θά δοθεί ευκαιρία γιά αυτοπεριορισμό καί τών δύο πλευρών. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει νά δοθεί στά ΜΜΕ.

Είναι αναγκαίο νά έχουν συμφωνηθεί πριν τήν έναρξη του διαλόγου η διάρκεια του καί τί κάθε πλευρά θεωρεί αιτία διακοπής του.

Τίς τέσσερεις κρίσεις στό Αιγαίο, 1976-1996, ακολούθησαν πολιτικοί διάλογοι καί Συμφωνίες. Μελέτη όλων αυτών τών διαλόγων θά φώτιζε τά ιδιαίτερα σημεία εστίασης τής προσοχής μας.

Ή προϊστορία τών πολιτικών διαλόγων πού ακολούθησαν τίς κρίσεις στό Αιγαίο αποκαλύπτει: ενεργό συμμετοχή του τρίτου παράγοντα, ό όποιος εξάσκησε πιέσεις προς τήν Άθήνα γιά ύποχωρήσεις / συμβιβασμούς. Υποβαθμίστηκε άπό τόν εξωτερικό παράγοντα τό νομικό κριτήριο καί προβλήθηκε έντονα τό επιχείρημα τής πολιτικής πραγματικότητας.

Ή στάση αυτή έζημίωσε τήν Ελλάδα. Ή Ελλάδα υπέκυψε στην πολιτική κατευνασμού έναντι προσδοκιών ανταπόδοσης άπό τήν Τουρκία, οι όποιες ουδέποτε πραγματοποιήθηκαν.

Αυτό πού τό έβίωσα τόσο τόν Νοέμβριο 1994 όσο καί τόν Ιανουάριο 1996 ήταν ή φορτική πίεση έκ μέρους τών ΗΠΑ γιά μη άσκηση του δικαιώματος επέκτασης τής αίγειαλίτιδας ζώνης.

Έτσι ή Αθήνα παραιτείτο τής χρήσης ενός στρατηγικού όπλου, τόσο στην ενεργό φάση τής κρίσης κατά τή διαμεσολάβηση όσο καί στον πολιτικό διάλογο πού ακολούθησε τήν αποκλιμάκωση.

Στον επικείμενο διάλογο, άπό τίς δηλώσεις τής Αθήνας, καθίσταται σαφές ότι τέρμα ό κατευνασμός, ή επέκταση τής χωρικής θάλασσας δέν είναι διαπραγμάτευση, καθώς καί διάλογος υπό απειλή πολέμου δέν γίνεται.

Ή επιχειρησιακή εικόνα του στόλου μας καί τής Πολεμικής Αεροπορίας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως καί του στρατού στόν Έβρο, σέ συνδυασμό καί μέ τή συνέγερση τής ΕΕ καί διπλωματικές πρωτοβουλίες γιά στρατηγική έταιρικότητα, ενισχύουν τήν διαπραγματευτική θέση μας. Η διπλωματία καί η ισχύς στή συνολική διαχείριση τής κρίσης δέν είναι ανεξάρτητες επιλογές, άλλα συμπορεύονται.

Οί απόπειρες προσέγγισης τών δύο χωρών μετά τό 1974 απέβησαν άγονες. Είναι χαρακτηριστική η διολίσθηση του έθνικού συμφέροντος. Οί προσπάθειες τών ΗΠΑ, ΝΑΤΟ καί ΕΕ δε μάς βοήθησαν, αντίθετα δημιούργησαν ρήγματα στό καθεστώς του Αιγαίου (ΐδε Συμφωνία Davos καί Πρωτόκολλο Μαδρίτης).

Ή εξωτερική πολιτική μας χειραγωγήθηκε άπό έξωελληνικά κέντρα.

Προϋποθέσεις πού μπορούν νά στηρίξουν μία τέτοια προσπάθεια είναι:

Σεβασμός του ευρωπαϊκού προτύπου στην επίλυση διαφορών γιά τήν οριοθέτηση τής ύφαλοκρηπίδας / ΑΟΖ.

Ακύρωση του casus belli.

Επίλυση του Κυπριακού. Ενιαία Κύπρος, απομάκρυνση ξένων στρατευμάτων, δίκαιη κατανομή του υποθαλάσσιου πλούτου.

Επιστημονική, οικονομική, τουριστική συνεργασία.

Tερματισμός τής διακίνησης παράνομων μεταναστών άπό τήν Τουρκική επικράτεια προς τήν Ελλάδα μέ άνοχή / ένθάρρυνση του τούρκικου κράτους.

Άπενεργοποίηση-ακύρωση τών ΜΟUs καί ΜOE, που έχουν συμφωνηθεί.

Μή παραβιάσεις του έλληνικοΰ έθνικοΰ χώρου στην θάλασσα καί τόν αέρα.

Απομάκρυνση τουρκικών στρατιωτικών βάσεων στην περιφέρεια τής Ελλάδας.

Θεωρώ ότι τά βασικά εμπόδια στην ελληνοτουρκική προσέγγιση είναι:

Ό στρατηγικός στόχος τής Άγκυρας γιά επέκταση σέ βάρος τής Ελλάδας καί του Έλληνισμού, η απουσία κοινών συμφερόντων καί σκοπών καθώς καί ή άρνηση τής Τουρκίας νά αποδεχθεί καί σεβαστεί τό Δίκαιο θαλάσσης τό όποιο είναι επικυρωμένο άπό όλες τίς χώρες τής ΕΕ.

Μία πρωτοβουλία τής Άγκυρας γιά ασφαλή επιστροφή στην Κωνσταντινούπολη, 'Ίμβρο, Τένεδο του βιαίως έκδιωχθέντος Ελληνισμού θά είχε προφανώς θετική συμβολή στήν Έλληνοτουρκική προσέγγιση.

Πρακτέον

Ενεργός, καί μέ εθνικό σχέδιο, συμμετοχή στην διαμόρφωση αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Μεσόγειο καί τίς προεκτάσεις αυτής στην Βόρεια Αφρική
καί τήν Μέση Ανατολή.

Ένταξη εθνικών στόχων στην Ευρωπαϊκή πολιτική ασφαλείας, ροής μεταναστών.

Εμβάθυνση τής στρατηγικής έταιρικότητας μέ Γαλλία, ΗΠΑ, καί χώρες τής περιοχής.

Προώθηση τής αντίληψης γιά διαρκή ή ΟΝ CALL συγκρότηση ναυτικής μοίρας τής ΕΕ καί ανάπτυξη της στην Ά. Μεσόγειο μέ βάση της τήν Κρήτη.

Συνεχής αεροναυτική παρουσία τής Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Περαιτέρω ανάπτυξη τής ναυτικής καί αεροπορικής βάσης τής Σούδας.

Ενίσχυση του στόλου μέ σύγχρονες μονάδες.

Διεκδίκηση αμυντικής βοήθειας άπό ΗΠΑ καί ΕΕ σέ σχήμα δωρεάν δανεισμού μονάδων καί συστημάτων ή καί χρηματοδότησης νέων αγορών.




Post a Comment

Παρακαλώ να γράφετε με Ελληνικούς χαρακτήρες και να είστε κόσμιοι στις εκφράσεις σας. Οποιοδήποτε άλλο σχόλιο με γκρικλις και ξένη γλώσσα θα διαγράφετε. Ευχαριστώ!

"Πολλά είναι αυτά που λέγονται και δεν γίνονται, πολλά είναι επίσης αυτά που γίνονται και δεν λέγονται"